Σύμφωνα με τον κοινό νου, για να ολοκληρωθεί μια δράση ή μια προσπάθεια, αρχική προϋπόθεση είναι… να αρχίσει. Το πρώτο στάδιο σε κάθε εγχείρημα είναι το πιο βασικό. Υπάρχει εξάλλου και το γνωμικό που λέει πως η αρχή είναι το ήμισυ του παντός. Ωστόσο υπάρχει κι εκείνο το ρητό που λέει πως κάθε αρχή και δύσκολη. Και νομίζω ότι ο καθένας και η καθεμιά από εμάς, λίγο ή πολύ, έχει βιώσει μια τέτοια εμπειρία κωλύματος που αναπόφευκτα τον ή την έχει οδηγήσει σε επαναλαμβανόμενους κύκλους αναβολών και παρατάσεων.
Γιατί μας δυσκολεύουν οι αρχές;
Τι εμποδίζει κάποιους από εμάς να κάνουμε το πρώτο βήμα για κάτι -οτιδήποτε- ακόμα κι αν το θέλουμε πολύ; Για παράδειγμα, ένας νέος πτυχιούχος δεν αποφασίζει εύκολα να ξεκινήσει μια επιχείρηση ή ένας επαγγελματικά υποτιμημένος και εξουθενωμένος υπάλληλος το σκέφτεται διπλά και τριπλά να κυνηγήσει από την αρχή το όνειρο μιας νέας επαγγελματικής καριέρας. Ένας συγγραφέας, δυσκολεύεται να βρει την αρχή του νέου του βιβλίου κι ένας φοιτητής ζορίζεται να αρχίσει το διάβασμα για την εξεταστική. Κάποιος που έχει παραμελήσει τον εαυτό του, δεν μπορεί να βρει την ευκαιρία να ξεκινήσει γυμναστική ή να αρχίσει μια δίαιτα και κάποιος που αντιμετωπίζει προβλήματα προσωπικά, δυσκολεύεται να πάρει την απόφαση να αρχίσει ψυχοθεραπεία. Η λίστα είναι χωρίς τέλος. Γιατί λοιπόν μια αρχή είναι πολλές φορές δύσκολη;
Κάθε αρχή και… αλλαγή
Ένας λόγος που ίσως μας αποτρέπει από το να ξεκινήσουμε κάτι, είναι επειδή η αρχή προϋποθέτει τη δράση και με τη σειρά της η δράση φέρνει αλλαγή. Με λίγα λόγια, καθετί που αρχίζουμε μας αλλάζει. Κι ενώ είναι σαφές ότι η σταθερότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην ψυχική μας υγεία (σταθερό περιβάλλον, σταθερές συνθήκες, σταθερό πρόγραμμα κ.ο.κ.), κάποιες φορές συμβαίνει να εμμένουμε σταθερά σε καταστάσεις τέτοιες που δημιουργούν την αίσθηση ότι τα πράγματα έχουν κολλήσει και δεν πάνε παρακάτω, ότι δεν παίρνουμε ικανοποίηση από αυτό που ζούμε, πως δεν αξιοποιούμε το δυναμικό μας. Τότε είναι που χρειάζεται μια αλλαγή.
Ο φόβος της αλλαγής
Εμείς οι άνθρωποι, όμως, φοβόμαστε την αλλαγή. Τρομάζουμε στην ιδέα να αλλάξουμε κάτι που από καιρό έχει ριζώσει στην καθημερινότητά μας. Τρέμουμε στην ιδέα ότι θα διαταραχθεί η «ζώνη άνεσης» που με κόπο έχουμε οριοθετήσει και μέσα στην οποία άφοβα έχουμε μάθει να κινούμαστε. Ο βασικός λόγος για τον οποίο αποφεύγουμε τις αλλαγές είναι ο φόβος. Φοβόμαστε ότι δεν θα ξέρουμε να διαχειριστούμε μια άγνωστη συνθήκη, ότι θα αποτύχουμε, ότι οι άλλοι θα μας επικρίνουν και ότι στο τέλος θα πονέσουμε. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να φοβόμαστε ακόμα και την επιτυχία γιατί -αν και ακούγεται οξύμωρο- η επιτυχία έχει το δικό της βάρος, απαιτεί προσπάθεια και σημαίνει περισσότερες ευθύνες και μεγαλύτερη πίεση. Ως αποτέλεσμα, τις περισσότερες φορές επιλέγουμε να παραμείνουμε σε αυτό που ξέρουμε, σε μια κατοχυρωμένη πραγματικότητα, τρέφοντας απατηλές ελπίδες ότι κάτι μαγικό, θεϊκό ή συμπαντικό θα συμβεί και θα γίνει μια αλλαγή χωρίς καν να έχουμε οι ίδιοι κουνήσει το μικρό μας δαχτυλάκι.
Το πρώτο βήμα
Πριν φτάσει κανείς στο πρώτο βήμα είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσει ότι το όφελος από το εγχείρημα μιας νέας αρχής είναι μεγαλύτερο από το οποιοδήποτε κόστος, μιλώντας πάντα σε ψυχολογική βάση. Μια νέα αρχή εμπεριέχει την περιπέτεια και γεννά μέσα μας την αίσθηση της ανανέωσης. Προσφέρει ικανοποίηση και βοηθά στην ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησής μας. Μέσα από μια καινούργια αρχή μαθαίνουμε νέα πράγματα για τον κόσμο αλλά και για τον εαυτό μας. Εξελισσόμαστε. Θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι φόβοι, μολονότι χρησιμεύουν ως ασπίδες της ανθρώπινης ψυχής προκειμένου να την προστατέψουν από τυχόν τραύματα, από ένα σημείο και μετά έχουν τη δύναμη να μας ακινητοποιούν, να μας καθηλώνουν και κάποιες φορές ακόμα και να μας εγκλωβίζουν.
Έτσι λοιπόν αν θέλουμε να ξεκινήσουμε κάτι νέο, αφού το προσδιορίσουμε και παράλληλα προσμετρήσουμε τις δυνατότητες και τους περιορισμούς μας, καλό θα είναι να θέσουμε αρχικά μικρούς, κοντινούς και εύκολους στόχους, που θα μας βοηθήσουν σε μια πρώτη φάση να τεστάρουμε τον εαυτό μας. Σε περίπτωση που δεν καταφέρουμε να τους φτάσουμε, είναι φυσιολογικό να νιώσουμε απογοήτευση, αλλά δεν θα πρέπει να το βάλουμε κάτω. Όλοι μας έχουμε δικαίωμα στο λάθος αλλά και σε μια δεύτερη (και τρίτη) ευκαιρία. Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε να παινεύουμε και να ανταμείβουμε τον εαυτό μας σε κάθε επιτυχία, όσο μικρή κι είναι. Η ικανοποίηση της κατάκτησης και οι νέες εμπειρίες θα μας γεμίζουν με δύναμη, ενέργεια και σιγουριά για τους επόμενους στόχους και γιατί όχι δυσκολότερους.
Η δική μου αρχή
Αυτή η ανάρτηση αποτελεί μέρος μιας «αρχής». Και σαν αρχή, συνάντησε τις δυσκολίες της. Αγωνία για το περιεχόμενο του blog, για το ύφος, αν θα αρέσει, αν θα γίνει αποδεκτό… Μα η διαδικασία αναζήτησης της έμπνευσης, η χαρά της δημιουργίας και ο ενθουσιασμός του καινούργιου κατάφεραν να παραμερίσουν τους ενδοιασμούς και συντέλεσαν στο να πραγματωθεί το εγχείρημά μου για τη δημιουργία ενός βήματος επικοινωνίας και ανταλλαγής σκέψεων, απόψεων και συναισθημάτων. Θα ήθελα πολύ να μάθω για τις δικές σας εμπειρίες στη δοκιμή νέων πραγμάτων. Ποια «ψυχολογικά» εμπόδια έβαζαν φρένο στην προσπάθειά σας και πώς καταφέρατε να τα ξεπεράσετε;
εικόνα:Jeff Golden